Kapel van de Houten Lieve Heer

Eeuwenoude kapel renoveren

Kapel in de dreef renoveren

Monumentenwacht stelde vast dat het beschermde gebouw in slechte staat verkeert: alleen een totale restauratie kan de kapel van de teloorgang redden. Nochtans is het een belangrijk bouwwerkje – verfijnd ontworpen en al eeuwen een cruciaal onderdeel van het kasteeldomein.

Geschiedenis
De kapel van de Houten Lieve Heer ligt tegenover het kasteel, op een heuveltje aan het einde van een beukenlaan. De kapel en de laan staan aangeduid op de Ferrariskaart (1771-77). En de Atlas van de Buurtwegen (1843) vermeldt de kapel als ‘Chapelle du Château’. Tot de Tweede Wereldoorlog organiseren gelovigen bedevaarten vanuit Veulen, Horpmaal en Heers in periodes van droogte.

De uitdaging

1. Dakbedekking vernieuwen

De oorspronkelijke natuurleien zijn sterk verweerd en het dak lekt op veel plaatsen. Het dak is al een paar keren met bitumen hersteld. Waar het dak lekt, is het hout rot.

2. Topbekroning herstellen

Het kruis is sterk roestig en wordt overwoekerd door takken van de omliggende bomen. De dakaansluiting is nog stevig maar lek. Monumentenwacht heeft verschillende takken gesnoeid zodat het kruis terug vrij staat.

3. Houten dakstructuur herstellen en/of vernieuwen

De houten dakstructuur is sterk verweerd door de lekken in de dakbedekking. De grenen bebording en de boordplanken zijn plaatselijk rot of zelfs weggevallen. De eikenhouten kepers zijn ook door vocht aangetast. Maar ze zijn nog wel bruikbaar. De moerbalken zijn sterk ingerot aan de opleg. Wij merken eveneens schimmel- en zwamvorming op.

4. Muurwerk herstellen

Het muurwerk bestaat uit een handvorm gevelsteen met een kalkhoudende voeg. Wij merken enkele gebreken op:
– Aan de voorzijde is ooit een deel in een andere steensoort bijgeplaatst. Sommige stootvoegen zijn met een slijpschijf geïmiteerd.
– Het voegwerk is op meerdere plaatsen uitgespoeld.
– Bij de aansluiting met het maisveld liggen enkele bakstenen los.
– Het voegwerk is op enkele plaatsen “hersteld” met een te harde cementmortel.
Hierdoor is de vochthuishouding niet meer in orde en zijn enkele langsliggende bakstenen stuk gevroren.
– We merken graffiti en korstmossen op aan het muurwerk.

5. Natuurstenen delen herstellen

De deuromlijsting en dorpel in blauwe hardsteen zijn verweerd door ouderdom maar voldoen. Op verschillende plaatsen is graffiti zichtbaar. Hier en daar zijn koolstofaders uitgespoeld, zonder gevolgen. De dorpel is plaatselijk gebarsten en er is een stuk afgebroken.

6. Poort herstellen

De poort is nog aanwezig maar hangt niet meer in het muurwerk. Het ijzerwerk is roestig en op bepaalde plaatsen afgebroken.

7. Interieur herstellen

Het interieur is sterk verweerd of bestaat gewoon niet meer. Het pleisterwerk op de muren is deels weggevallen en bevuild met graffiti e.d. De plafondafwerking is volledig verdwenen. De later geplaatste betonnen latei is nog in orde. De blauwe hardstenen tegelvloer is bevuild, maar lijkt nog intact.

De uitvoering

Stap 1: opmeten (2 februari 2018)

Hoeveelheid benodigde bouwmaterialen bepalen. Om met die meetstaat offertes op te vragen bij leveranciers en aannemers.

Samengevat

Kleine, vierkante kapel met afgeschuinde hoeken, uit de 18de eeuw.